Katedra i Klinika  Neurochirurgii i Neurotraumatologii Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Glejaki

Glejaki (glioma) wywodzą się z komórek glejowych i są pierwotnymi nowotworami ośrodkowego układu nerwowego. Stanowią około 50% wszystkich nowotworów mózgu. Jego wzrostowi często towarzyszy obrzęk otaczającej tkanki mózgowej. Początkowy etap rozwoju glejaków jest zwykle bezobjawowy, gdyż nowotwór nie zaburza czynność mózgu ani nie zwiększa ciśnienia wewnątrzczaszkowego.

Rodzaje glejaków

Glejak wielopostaciowy (glioblastoma multiforme) - najbardziej złośliwa odmiana glejaka (ryc 1). Wg klasyfikacji WHO ma on IV stopień biologicznej złośliwości.

Gwiaździak (astrocytoma) - może występować w I, II lub III stopniu biologicznej złośliwości (ryc. 2). Wzrasta wolniej, często tworzy wypełnione płynem torbiele, nacieka swoje otoczenie. Niekiedy ulega dalszemu zezłośliwieniu do glejaka wielopostaciowego (IV stopień biologicznej złośliwości).

Skąpodrzewiak (oligodendroglioma) - jest nowotworem pochodzącym ze specyficznych komórek glejowych tzw. skąpogleju. Cechuje się stosunkowo wolnym wzrostem i skłonnością do zwapnień (ryc. 3). Może ulec złośliwieniu.

Wyściółczak (ependymoma) - wyrastając ze ściany komory mózgu penetruje  zarówno w jej głąb, jak i w otaczające tkanki. Utrudnia krążenie płynu mózgowo-rdzeniowego. Jest bardzo podatny na radioterapię.

Do glejaków zalicza się zwykle także prymitywne guzy neuroektodermalne (PNET - primitive neuroectodermal tumor). Ich przedstawicielem jest rdzeniak zarodkowy (medulloblastoma), występujący najczęściej u dzieci. Umiejscawia się w różnych częściach mózgowia, choć preferuje móżdżek. Zajmując drogi płynowe wcześnie wywołuje objawy wzmożonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego spowodowanego niekomunikującym wodogłowiem. Po interwencji neurochirurgicznej należy wcześnie zastosować radio- i chemioterapię.
 

Leczenie glejaków

Wszystkie glejaki charakteryzują się wzrostem naciekającym tkankę mózgową. Tłumaczy to ich skłonność do odrastania w różnym czasie po zabiegu chirurgicznym. Z tego powodu leczenie operacyjne wymaga zwykle uzupełnienia o inne metody lecznicze jak radioterapia, chemioterapia, a od niedawna – bioterapia. Bioterapia jest wykorzystaniem środków biologicznych do walki z nowotworem. Należą do niej: immunoterapia, terapia genowa, terapia hormonalna, oraz terapia anty-angiogenna.

Przypadek pacjenta ze wznową glejaka mózgu w okolicy czołowej lewej

A

B

A - obraz MR przed operacją wykazuje guza lewej okolicy czołowej penetrującego do ciała modzelowatego (linia przerywana), Strzałki wskazują miejsce podania środka anty-angiogennego.

B - obraz MR po 4 tygodniach od operacji wykazuje zmiany niedokrwienne po usuniętym guzie (linia przerywana) i zanik guza w miejscu podania środka anty-angiogennego (strzałki).

Powrót do Strony Głównej